Een goedbedoelde opmerking van de juf na de vakantie. Daar voegde ze nog aan toe dat het vast kwam omdat ze lekker veel ijsjes had gegeten. Mijn buurmeisje hoorde alleen maar ‘je bent dik’. Om later een eetstoornis te ontwikkelen. Dat zal niet gelden voor ieder meisje. Maar het kan. En dan de schoolarts.
Het is alweer 5 jaar geleden dat ik mailde naar de ggd over het bezoekje aan de schoolarts. Mijn oudste zat in de tweede. Waar de meeste pubers zich nog niet op hun mooist voelen. Nu zit mijn jongste in de tweede. Het gaat nog steeds hetzelfde. Vooraf vullen de pubers een vragenlijst in. Anoniem. Kinderen die ik vraag of zij de lijst eerlijk invullen zijn unaniem in hun antwoord. “Nee, natuurlijk niet!”
Denk aan vragen of zij roken, vapen of seksen. En als zij dat niet doen, of hun vrienden dat doen. Vragen over het dragen van wapens of het slechte huwelijk van je ouders staan ook op de lijst. ‘Ja daahaag, dat ga ik echt niet zeggen’. Zelfs terwijl de lijst zo beloofd anoniem is.
Wegen en kijken in boxers en stringetjes komt ook nog steeds voor. Vet ongemakkelijk. Het hele bezoek aan de schoolarts is op zich al ‘awkward’ voor pubers. Een onderzoek door een volstrekt vreemde. Raar. Eén van de aandachtspunten voor schoolartsen was begin 20ste eeuw ook al de houding van kinderen. Misschien zijn het niet de smartphones maar onnatuurlijk veel te lang stil moeten zitten de oorzaak dat kinderen krom groeien.
Het onderzoek is niet verplicht. Je moet je kind officieel afmelden voor eind september. Vergeten. Gedoe. Destijds mailde ik over het (helaas) gevoelige onderwerp ‘kilo’s’. En hoe gevoelig meisjes hier voor zijn. We kunnen ‘body positive’ opvoeden wat we willen, maar vooralsnog wint Tiktok het qua zelfbeeld bij kinderen het van ons opvoeders. Bij de 9-jarige dochter van mijn collega speelt het ook al. Hoe zie ik eruit? Toch hopelijk niet al te anders dan mijn klasgenoten. “Kunnen we alvast ‘voorwegen’, dan weet ik het in elk geval en schrik ik niet zo”.
Het is natuurlijk fantastisch dat we in Nederland schooldokters hebben die onze kinderen
vanaf de geboorte volgen. Groeien ze goed, eten ze aardig, huilen ze genoeg, lachen ze te
weinig en slapen ze als roosjes? Dan de groeicurve. Hoe lang, hoe zwaar, wanneer. Kijkend en vergelijkend met leeftijdsgenootjes in het land. Na de eerste 4 jaar controles op het consultatiebureau nemen de schooldokters de bewaking van de ontwikkeling van kinderen over.
Het eerste consult is wanneer ze 5 jaar zijn. Zeg maar wanneer ze zichzelf ook gaan vergelijken met anderen. Ik ben sneller dan Jack, Jaylin is witter dan ik, Teun is slimmer en Tess heeft krullen. Yasin eet couscous als lunch en Joep heeft geen lunch. Goed, ik heb mijn kinderen dus nooit afgemeld. Het helpt dat zij lekker in hun lijf zitten. En dat komt mede doordat ik lekker in mijn lijf zit. En dat komt weer omdat mijn ouders lekker in hun lijf zaten. Mijn vader heeft mij eens naakt voor de grote spiegel in de slaapkamer laten staan. Nadat ik weer eens rondjes stond te draaien beneden voor de spiegel omdat ik van alles van mezelf vond.
Zestien was ik. Mijn vader zei: ‘Kijk maar eens goed naar jezelf, je voorkant, en achterkant, en nog eens. Kijk naar jezelf. Want dit is het. Dit is jouw lichaam. En daar moet je het mee doen. Wees dankbaar voor wat het kan. Het heeft geen enkele zin omje druk te maken over te dun, te dik, te lang of te blond. Want als je goed voor jezelf zorgt is dit het zo’n beetje. Natuurlijk, als je de hele dag taartjes zou eten wordt het iets meer, maar veel geks zal er niet gebeuren’
Bam. Daar kwam mijn inzicht over de onzinnigheid om je druk te maken over dingen waar je niet al te veel aan kunt doen. Mijn moeder ben ik eeuwig dankbaar voor het altijd genieten van eten. Nooit op dieet. Zoals veel moeders vanvriendinnen. Die op hun beurt nog steeds geen gezonde relatie hebben met eten en hun lichaam.
Waardoor hun dochters bang zijn voor de weegschaal. Dus gooi die eruit. Thuis. En bij de schoolarts. Een arts kan toch zo ook zien of er zorgen zijn over het gewicht? Bespreek dat met de eigen huisarts van de kinderen. Die heeft een langdurige vertrouwensrelatie met een kind. Meer kans op verschil kunnen maken dus.
Ps: Met mijn buurmeisje gaat het goed. Ze is nog altijd even prachtig. Alleen ziet ze dat nu zelf ook.
Zoals Paul van Vliet zong in ‘meisjes van 13’
Meisjes van dertien – niet zo gelukkig
Meisjes van dertien – er net tussenin
Te groot voor de poppen – te groot voor de merels
Te klein voor de liefde – te klein voor de kerels
Nog nergens een vrouw – ja van boven voorzichtig
Maar verder nog nergens – nog te dun en te spichtig